In een professionele wetenschappelijke vertaling is het van cruciaal belang om voor hetzelfde begrip altijd dezelfde term te gebruiken. Wanneer een project artikelen, rapporten, protocollen of gerelateerde documentatie bevat, kan inconsistente terminologie tot onduidelijkheid leiden, het lezen bemoeilijken en zelfs de interpretatie van de inhoud aantasten.
Daarom moet de terminologische consistentie niet pas aan het einde van het proces worden gecontroleerd: dit moet vanaf het begin worden gepland.
Wat is terminologische consistentie?
De terminologische consistentie houdt in dat de termen die voor een bepaald begrip zijn gedefinieerd, in één of meerdere documenten op een uniforme manier worden gebruikt.
Als er in een onderzoek bijvoorbeeld een bepaalde benaming wordt gebruikt voor een procedure, een stof of een variabele, moet die keuze altijd worden gehandhaafd binnen dezelfde context.
Het probleem ontstaat wanneer verschillende onderdelen van een project op verschillende momenten worden vertaald of er meerdere professionals bij betrokken zijn. Hoe voorkomen we dat één en dezelfde term op drie verschillende manieren wordt vertaald?
Maak een woordenlijst voordat je gaat vertalen
Een van de meest nuttige hulpmiddelen is de terminologiewoordenlijst.
Alvorens aan een project te beginnen, kunnen de belangrijkste termen worden geïdentificeerd en kan de voorkeursvertaling daarvan worden vastgesteld. Het kan ook afkortingen, procesnamen, eenheden, technische benamingen en termen bevatten die niet vertaald mogen worden.
Dit werk is vooral nuttig wanneer er sprake is van regelmatig terugkerende documentatie of wanneer verschillende teams dezelfde criteria moeten hanteren.
Een wetenschappelijk vertaalbureau kan deze woordenlijsten gedurende het hele project als referentie gebruiken en ze bijwerken zodra er nieuwe termen worden geïntroduceerd.
Het gebruik van referentiedocumenten
De reeds gepubliceerde artikelen, interne handleidingen, terminologiedatabanken of reeds goedgekeurde documenten kunnen helpen om vast te stellen welke woordenlijst een organisatie gebruikt.
Niet alle terminologische beslissingen hebben één enkel juist antwoord. In sommige gevallen zijn er meerdere mogelijke equivalenten, maar één daarvan is de gangbare binnen een bepaald bedrijf, een bepaald project of een bepaalde wetenschappelijke gemeenschap.
Daarom kan het vooraf verstrekken van documentatie de consistentie van de vertaling aanzienlijk verbeteren.
Waarom is het belangrijk om getallen, afkortingen en eenheden te controleren?
De terminologie is niet het enige element dat consistentie vereist.
Afkortingen, symbolen, meeteenheden, benamingen en cijfers moeten eveneens worden gecontroleerd. Een afkorting kan per taal verschillen, terwijl bepaalde eenheden of conventies een specifieke weergave kunnen vereisen, afhankelijk van de context van het document.
Een gespecialiseerde revisie maakt het mogelijk om deze aspecten samen met de taalkundige inhoud te controleren.
Wanneer is het raadzaam om met een gespecialiseerd bureau samen te werken?
Een vertaalbureau dat gespecialiseerd is in wetenschappelijke vertalingen is vooral nuttig wanneer er veel gerelateerde documenten zijn, meerdere talen of projecten die gedurende langere tijd lopen.
Het centraliseren van woordenlijsten, referenties en terminologische keuzes draagt bij aan het handhaven van een gemeenschappelijke aanpak en voorkomt het opnieuw moeten beginnen vanaf nul bij elke nieuwe vertaling.
Veelgestelde vragen
Het is een document waarin relevante termen van een project worden verzameld en waarin wordt vastgelegd hoe deze moeten worden vertaald of gebruikt om de samenhang in stand te houden.
Niet altijd, maar het is vooral aan te raden wanneer er sprake is van omvangrijke, repetitieve documentatie of wanneer deze op verschillende tijdstippen moet worden gepubliceerd.
Omdat bepaalde termen meerdere mogelijke equivalenten hebben en de keuze daarvan afhangt van het vakgebied, de context, het publiek en de conventies die worden gebruikt in elk project.
Door gebruik te maken van woordenlijsten, referentiedocumentatie, vastgestelde terminologische criteria en revisieprocessen die zijn afgestemd op de wetenschappelijke inhoud.
Bij Blaro houden we ons bezig met professionele wetenschappelijke vertalingen, waarbij we rekening houden met de terminologie, de context en de documentatie van elk project om in alle talen een consistente communicatie in stand te houden.
Wilt u wetenschappelijke documentatie laten vertalen?
Vraag een offerte aan voor een professionele wetenschappelijke vertaling.
