In de bouw betekent vertalen ervoor zorgen dat een specificatie in dezelfde mate wordt begrepen in de studiefase, in de aanbesteding en op de bouwplaats. Daarom hebben vertaaldiensten voor architectuur en bouw te maken met terminologische nauwkeurigheid, consistentie tussen documenten en controle op wijzigingen om verschillende interpretaties van dezelfde vereisten te voorkomen.
Nauwkeurigheid heeft invloed op veiligheid, kosten en planning
Technische vertalingen bestaan naast teksten die worden gebruikt voor besluitvorming en uitvoering: memo’s, specificaties, metingen, productfiches, installatiehandleidingen, testrapporten, notulen en contractuele bijlagen. Hier blijft dubbelzinnigheid niet alleen maar op papier bestaan; een slecht geformuleerde tolerantie of een verwarrende instructie kan resulteren in nabewerking, onjuiste bestellingen of onenigheid over wat er eigenlijk was inbegrepen.
In de bouw worden meestal twee soorten zaken vertaald en ze beogen niet precies hetzelfde. Aan de ene kant richt een professionele architectuurvertaling zich op het ontwerp: dat het vocabulaire en de referenties van het architectuurproject (plannen, rapporten, details, specificaties) worden begrepen in de doeltaal, zonder nuances te veranderen. Aan de andere kant staat een professionele vertaling voor de bouw dichter bij de bouwplaats: montage-instructies, procedures, veiligheid, materiaalfiches en criteria om te controleren of iets goed is uitgevoerd. Simpel gezegd: de ene legt uit “wat er is ontworpen en met welke eisen”; de andere helpt met “hoe het in elkaar zit en hoe het op locatie wordt gevalideerd”.
Hoe te werken aan consistentie in technische teksten
Een betrouwbare technische vertaling wordt ondersteund door processen. Eerst wordt gedefinieerd welke documenten worden verzonden en wat de geldige versie is (in de bouw zijn wijzigingen een constante). Vervolgens wordt er een verklarende woordenlijst opgesteld: materialen, systemen, afkortingen, artikelen, tekeningnomenclatuur en door de klant geaccepteerde gelijkwaardige termen. Deze woordenlijst voorkomt dat hetzelfde element onder verschillende namen in het dossier voorkomt.
Van daaruit wordt de consistentie van cijfers, symbolen, eenheden en normatieve verwijzingen gecontroleerd, evenals de opmaak, want veel verwarring ontstaat door slecht uitgewerkte tabellen, notities of legenda’s. Na de vertaling stopt de revisie niet bij het taalkundige aspect: er wordt gecontroleerd op consistentie van terminologie, eenduidigheid en afwezigheid van dubbele betekenissen. Bij projecten met BIM of repeterende documentatie helpen vertaalgeheugens en stijlgidsen om alle deliverables consistent te houden.
Met deze benadering is het doel van professionele architectuurvertalingen en professionele bouwvertalingen hetzelfde: het architectonische project begrijpelijk en uitvoerbaar maken zonder afhankelijk te zijn van de taal. En wanneer deze situatie zich voordoet, voegen vertaaldiensten voor architectuur en bouw geen interpretatie toe: ze houden de inhoud stabiel, maar toegankelijk voor alle teams.
