Er wordt al heel lang beweerd dat het Baskisch totaal niet lijkt op Spaans. En qua oorsprong en structuur klopt dat: het zijn echt totaal verschillende talen. Echter, eeuwen van samenleven hebben hun sporen achtergelaten. Er zijn woorden in het Baskisch die op het eerste gezicht duidelijk aan het Spaans doen denken. Het herkennen en goed begrijpen ervan is superbelangrijk voor elke Baskische vertaler die in een professionele context werkt.
Talen in contact: wanneer het gebruik sporen achterlaat
Het Baskisch heeft niet in isolatie geleefd. Het wordt al eeuwenlang naast het Spaans gebruikt in de administratie, de handel, het onderwijs en het dagelijks leven. Zoals in alle talen die met elkaar in contact komen, heeft dit voortdurende gebruik geleid tot directe lexicale ontleningen, aangepast aan de fonetiek en grammatica van het Baskisch.
Voor iemand die Baskisch naar Spaans vertaalt, kunnen deze overeenkomsten handig zijn… of juist een valkuil als je er niet goed mee omgaat.
Woorden in het Baskisch die onmiskenbaar lijken op Spaans
Sommige woorden herken je meteen aan hoe ze eruitzien en hoe je ze gebruikt. Het zijn geen toevallige overeenkomsten, maar aanpassingen van het Spaans aan het Baskische taalsysteem:
- Telefono → teléfono
- Kultura → cultura
- Problema → problema
- Dokumentu → documento
- Ofizial → oficial
- Unibertsitate → universidad
- Administrazio → administración
- Industria → industria
Deze woorden komen qua vorm dicht in de buurt van het Spaans, maar worden meestal aangepast aan de spelling en uitspraak van het Baskisch. Voor iemand die Baskisch naar Spaans vertaalt, is het niet zozeer een uitdaging om ze te herkennen, maar om ze goed te gebruiken, afhankelijk van de context.
Gelijkenis betekent niet altijd hetzelfde gebruik
Hier is de belangrijke nuance. Ook al lijken woorden op elkaar, hun gebruik in het Baskisch kan nog steeds anders zijn dan in het Spaans.
Termen als administrazio of ofizial komen bijvoorbeeld vaak voor in heel specifieke institutionele contexten en met woordcombinaties die typisch zijn voor het Baskisch.
Een ervaren vertaler Baskisch-Spaans weet dat je niet alleen op het woord zelf kunt afgaan: je moet ook snappen wat het doet in de zin en wat de context is.
Waarom deze overeenkomsten meer precisie vragen, niet minder
Het paradoxale is dat woorden die ‘hetzelfde klinken’ de meeste fouten veroorzaken in professionele teksten. In technische, juridische of zakelijke documenten kan een verkeerde woordkeuze de hele betekenis van de tekst veranderen.
Daarom is het bij projecten waar Baskisch en Spaans hand in hand gaan, superbelangrijk om samen te werken met een Baskisch vertaalbureau dat beide talen en hun raakvlakken goed kent, niet alleen de verschillen.
De professionele waarde van het kennen van deze verbanden
Begrijpen welke woorden op elkaar lijken, waarom ze op elkaar lijken en hoe je ze echt gebruikt, geeft je een duidelijk voordeel. Het gaat er niet om het Baskisch te vereenvoudigen of de identiteit ervan te verwateren, maar om dit met de nodige zorgvuldigheid te behandelen.
Een vertaalbureau dat gespecialiseerd is in Baskisch weet dat het echte werk in de details zit: weten wanneer een overeenkomst helpt en wanneer het verwarrend kan zijn.
Conclusie
Baskisch is een unieke taal, maar niet ontoegankelijk. De geschiedenis die het deelt met de Spaanse taal heeft woorden voortgebracht die tegenwoordig voor veel sprekers bekend klinken. Ze kunnen herkennen en correct gebruiken is een kwestie van taalkundige nauwkeurigheid.
Bij Blarlo, als Baskisch vertaalbedrijf en Baskisch vertaalbureau, werken we met native professionals die deze overeenkomsten en verschillen door en door kennen. Want bij talen die in het dagelijks taalgebruik zo dicht bij elkaar liggen, zit het verschil juist in de nuances.
